همه شواهد موجود نشان می دهد که وی به دلائل زیر جاسوس دوجانبه بوده است:
او خودش با خواست ومیل خودش با سازمان سیا تماس گرفته، او خودش تصمیم گرفت که خانواده اش را به خارج از ایران منتقل نکند (گرچه سازمان سیا به او پیشنهاد انتقال آنان را داده بود) و ازهمه مهمتر اینکه آقای امیری تصمیم گرفت به ایران باز گردد.
[اخبار ايران و جهان] - شنبه 2 مرداد 1389
نادر وكيلي
گرچه دوهفته از ماجراي شهرام اميري و بازگشت ناگهاني او به ايران مي گذرد، اما هنوز بسياري از نشريه هاي آمريكا، در پي حل اين معماي جاسوسي اند.
شهرام اميري كه به عنوان «دانشمند هسته اي» شناخته مي شود، مي گويد كه توسط ماموان سي آي اي، سازمان اطلاعات مركزي آمريكا، درعربستان سعودي ربوده و به آمريكا منتقل شد. اين در حالي است كه آمريكا اين ادعا را رد مي كند و مي گويد او به طور داوطلبانه به اين كشور رفته بود.
درباره مساله شهرام اميري در عرصه رسانه هاي خبري سناريو هاي مختلفي مطرح مي شود و گرث پورتر، خبرنگار آمريكايي كه تخصص اش در حل معماهاي خبري است، از جمله معتقدان به اين تئوري است كه «شهرام اميري جاسوس دو جانبه اي بود كه ماموريت خود را بخوبي انجام داد».
گرث پورتر مورخ و روزنامه نگار آمريكايي، متخصص در امور سياست خارجي و امنيت ملي امريكا است. وي مدتي نيز به عنوان استاد دانشگاه در رشته مطالعات بين الملل تدريس كرده است. گرث پورتر كه يكي از معدود كارشناسان دوران جنگ ويتنام بود، در اوايل دهه ۱۹۷۰ به عنوان يك شهروند ضد جنگ ويتنام به فعاليت پرداخت.
راديو فردا: شما كه معتقديد شهرام اميري يك جاسوس دوجانبه است، مي توانيد كمي بيشتر در اين زمينه توضيح دهيد؟
گرث پورتر: البته داستاني كه سازمان «سيا» تعريف مي كند اين است كه آقاي اميري جاسوس دوجانبه نبوده وبلكه او توسط مقامهاي ايراني از برنامه هسته اي بكنار رانده و بهمين جهت اطلاعات شهرام اميري در اين زمينه سطحي بود. ولي «سيا»هرگز نتوانست مرا قانع كند كه او جاسوس دو جانبه نبوده است. دلائل شما در اين زمينه چيست؟
همه شواهد موجود نشان مي دهد كه وي به دلائل زير جاسوس دوجانبه بوده است: او خودش با خواست وميل خودش با سازمان سيا تماس گرفته، او خودش تصميم گرفت كه خانواده اش را به خارج از ايران منتقل نكند (گرچه سازمان سيا به او پيشنهاد انتقال آنان را داده بود) و ازهمه مهمتر اينكه آقاي اميري تصميم گرفت به ايران باز گردد.
سازمان سيا ادعا كرده كه اقاي اميري از پيش از ترك ايران، با اين سازمان و از طريق ماهواره با اين سازمان همكاري مي كرده است؛نظر شما چيست؟
ج- بله مي تواند اين ادعاي درستي باشد و اين دقيقا مي تواند در راستاي اين ادعاي آقاي اميري قرار گيرد كه وي به هر حال اطلاعات چنداني در مورد برنامه هسته اي ايران نداشته است.
اگر اين چنين بوده و اگر شهرام اميري اطلاعات چنداني در مورد برنامه هسته اي ايران نداشته، اين پرسش پيش ميايد كه آقاي اميري چه ارزشي براي «سيا» داشته؟
بله به نظر مي رسد شهرام اميري از همان ابتدا به اين سازمان گفته است كه اطلاعات او اطلاعات مهمي نيست اما او در عين به «سيا» گفته بود كه وي دانشمندان هسته اي زيادي را ميشناسد كه از نزديك با برنامه هسته اي ايران كار مي كنند. بايد توجه داشت كه سازمان «سيا» از شهرام اميري مي خواسته تا وي دانشمندان ديگري را به آنها معرفي كند.
هدف جمهوري اسلامي از اعزام يك جاسوس دوجانبه به امريكا چه بوده؟
جمهوري اسلامي دو هدف داشته و بنظر مي رسد به هر دو هدف خود نيز رسيده است:
يكم اين كه امريكا را شرمسار و خجلت زده كند و وانمود كند كه واشنگتن از شهرام اميري خواسته تا به وجود يك برنامه تسليحات اتمي در ايران اقرار كند،
و دوم اينكه جمهوري اسلامي دريابد تا اطلاعات سازمان سيا در زمينه برنامه هسته اي ايران تا چه حد است، چه چيزهايي را مي دانسته و چه چيزهايي را نمي دانسته. از اين جهت اين عمليات، عمليات موفقي براي جمهوري اسلامي محسوب مي شود. درمورد دو نوار ويدئويي منتشر شده در ماه اوريل و ماه مه آقاي اميري چه مي گوييد؟ وي دريكي از انها مدعي شده بود كه شكنجه شده وزنداني است و تقاضاي كمك براي آزادي خود كرده بود، و در ديگري ادعا ميكرد كه وي با ميل خود و براي ادامه تحصيل به امريكا امده است.
بله اين سئوال بسيار خوبيست. معمولا و هنگامي كه كساني چون آقاي اميري به امريكا پناهنده مي شوند، اين افراد شب وروز تحت نظر قرار مي گيرند. ولي تجارب جنگ سرد بما نشان مي دهد كه اين گونه جاسوس هاي تحت نظر، در عين حال مي توانند در لحظه اي مناسب از چنگ مراقبين خود فرار كنند وحدس من اين است كه اين دقيقا چيزي است كه براي شهرام اميري رخ داده است. اين هنگامي است كه وي نوار ويدئوي نخست را درست مي كند.
اما هنگامي كه «سيا» از تصميم آقاي اميري دائر بر بازگشتش به ايران اگاه مي شود، اين سازمان نگران شده و سعي مي كند تا او را از اينكار منع كند. اما پس از مقاومت آقاي اميري و اصرار ورزي وي برسر بازگشت به ايران از او خواسته مي شود تا در برابر دوربين ظاهر شده و بگويد كه او با ميل خودش به امريكا امده است.